De mooiste bezienswaardigheden in Ravenna vind je vooral in het historische centrum, waar je als bezoeker omgeven wordt door prachtige mozaïeken uit de vroegchristelijke en Byzantijnse periode. Ravenna is een van de rijkste steden van Italië op het gebied van kunst en erfgoed, en dat zie je op elke hoek van de straat. Acht van de monumenten staan zelfs op de UNESCO Werelderfgoedlijst.

De stad ligt in de regio Emilia-Romagna en trekt bezoekers die op zoek zijn naar iets anders dan de drukte van Rome of Florence. Ravenna is compact, goed te lopen en vol met authentieke plekken die je nergens anders vindt. Hieronder vind je de bezienswaardigheden die echt de moeite waard zijn.

Basilica di San Vitale: het hoogtepunt van Ravenna

De Basilica di San Vitale is zonder twijfel de bekendste bezienswaardigheid van Ravenna. De kerk werd ingewijd in 547 na Christus en heeft een achthoekige vorm die opvallend verschilt van de traditionele Italiaanse kerken. Binnenin ben je meteen omgeven door schitterende gouden mozaïeken die de muren en het gewelf bedekken. De voorstellingen van keizer Justinianus en zijn vrouw Theodora gelden als meesterwerken van de Byzantijnse kunst.

San Vitale is onderdeel van het gecombineerde ticket dat je koopt voor de UNESCO-monumenten in Ravenna. Met dit ticket krijg je toegang tot meerdere plekken tegelijk, wat praktisch en voordelig is. Het is slim om vroeg te gaan, want het loopt snel vol met groepen.

Mausoleo di Galla Placidia: de oudste mozaïeken ter wereld

Direct naast San Vitale staat het Mausoleo di Galla Placidia, een klein gebouwtje dat van buiten bescheiden oogt maar van binnen spectaculair is. De mozaïeken dateren uit de vijfde eeuw en worden beschouwd als de best bewaarde vroegchristelijke mozaïeken ter wereld. Het diepe blauw van de sterrenhemel aan het plafond is bijzonder indrukwekkend. Het mausoleum is bedoeld als grafmonument voor prinses Galla Placidia, dochter van keizer Theodosius.

Het gebouw is klein, dus grote groepen komen er soms niet allemaal tegelijk in. Wacht je een paar minuten, dan heb je de ruimte veel rustiger voor jezelf. De binnenkomst is inbegrepen bij het combinatieticket van de stad.

Battistero Neoniano en Battistero degli Ariani

Ravenna heeft twee doopkapellen die allebei de moeite waard zijn. Het Battistero Neoniano, ook wel het orthodoxe baptisterium genoemd, stamt uit de vijfde eeuw en heeft een prachtig koepelmozaïek met de doop van Christus als middelpunt. Het is een van de best bewaarde laat-antieke gebouwen in Europa.

Het Battistero degli Ariani is kleiner en minder druk, maar heeft een vergelijkbare mozaïekkoepel. Dit gebouw stond ooit in gebruik bij de Ariaanse christenen, een andere religieuze stroming die Ravenna in de vijfde en zesde eeuw sterk beïnvloedde. De twee baptisteria naast elkaar bezoeken geeft je een goed beeld van de religieuze en politieke verscheidenheid van die periode.

Mausoleo di Teodorico: buiten de stadsmuren

Op een paar minuten lopen van het centrum staat het Mausoleo di Teodorico, het grafmonument van de Ostrogotische koning Theodoric de Grote. Het bijzondere aan dit bouwwerk is dat het geheel is opgetrokken uit Istrische steen, zonder gebruik van mortel. Het dak bestaat uit één enkel stuk steen dat naar schatting meer dan 300 ton weegt. Hoe dat destijds is geplaatst, is nog steeds onderwerp van onderzoek.

Dit monument staat iets buiten het centrum, maar is goed te bereiken op de fiets of te voet. Het is minder druk dan de andere UNESCO-plekken en biedt daardoor een rustiger bezoek. De omgeving is groen en aangenaam, zeker in het voor- of najaar.

Dante’s graftombe en de piazza del Popolo

Ravenna is ook de laatste rustplaats van Dante Alighieri, de schrijver van de Goddelijke Komedie. Dante leefde zijn laatste jaren in de stad en stierf er in 1321. Zijn graftombe staat vlak bij de Basilica di San Francesco en is een bescheiden maar waardig monument. Florence heeft zijn geboortestad tevergeefs geprobeerd de overblijfselen terug te krijgen, een vriendschappelijk conflict dat al eeuwen duurt.

Naast de tombe is er ook het Museo Dantesco, gewijd aan het leven en werk van de dichter. De Piazza del Popolo, het centrale plein van Ravenna, ligt op loopafstand en is een fijne plek om even bij te zitten met een koffie of een aperitivo. Het plein is omgeven door mooie arcades en vormt het kloppende hart van de stad.

Sant’Apollinare Nuovo en Sant’Apollinare in Classe

De Basilica di Sant’Apollinare Nuovo ligt in het centrum en staat bekend om twee lange rijen mozaïeken aan weerszijden van het middenschip. Aan de ene kant een processie van martelaren, aan de andere kant een stoet maagden. De mozaïeken werden aangelegd in opdracht van Theodoric en later aangepast door de Byzantijnen, wat je aan kleine details kunt zien.

Buiten de stad, op zo’n vijf kilometer afstand in het plaatsje Classe, staat Sant’Apollinare in Classe. Dit is een imposante vroegchristelijke basiliek met een prachtige apsis-mozaïek en een sfeer die in het centrum niet te vinden is. De reis ernaartoe is klein, maar de basiliek is indrukwekkend genoeg om er speciaal voor te gaan. Met de bus of de fiets ben je er snel.

Praktische tips voor een bezoek aan Ravenna

  • Koop het combinatieticket voor de UNESCO-monumenten. Daarmee bezoek je meerdere plekken voor één prijs en sla je wachtrijen bij de kassa over.
  • Ga vroeg in de ochtend of in het late najaar om drukte te vermijden. De zomermaanden zijn populair en de binnenruimtes zijn klein.
  • Het centrum is compact en goed te doen op de fiets. Fietsen huren in Ravenna is goedkoop en handig voor de plekken buiten het centrum.
  • Reserveer een halve dag extra voor Sant’Apollinare in Classe en het Mausoleo di Teodorico als je die niet wilt overslaan.
  • Combineer het bezoek aan de bezienswaardigheden met een wandeling door het centrum, de markthal en de smalle straatjes rondom de kathedraal.

Ravenna is een stad die je verrast door wat ze biedt op zo’n kleine oppervlakte. De bezienswaardigheden in Ravenna zijn niet alleen historisch bijzonder, maar ook visueel overweldigend op een manier die je pas echt begrijpt als je er middenin staat. Een dag is het absolute minimum, twee dagen geven je de ruimte om alles rustig te bekijken en de stad ook gewoon te beleven.