De luchthaven van Berlijn heet officieel Brandenburg Airport, afgekort BER, en is de enige internationale luchthaven die de stad en de regio Brandenburg bedient. Het is een relatief nieuw vliegveld: BER opende pas in november 2020, na een beruchte bouwgeschiedenis van bijna tien jaar vertraging. Wie naar Berlijn vliegt, landt hier altijd, want de oude vliegvelden Tegel en Schönefeld zijn inmiddels gesloten respectievelijk omgebouwd tot onderdeel van BER.

Ligging en bereikbaarheid van de luchthaven Berlijn

BER ligt zo’n 18 kilometer ten zuidoosten van het stadscentrum van Berlijn, op het grondgebied van de gemeente Schönefeld in de deelstaat Brandenburg. De ligging vlak bij de grens met Berlijn maakt de verbinding met de stad goed, maar je bent niet binnen vijf minuten in het centrum.

De snelste manier om van BER naar het centrum te komen is de trein. De Airport Express (FEX) en de S-Bahn (lijn S9 en S45) rijden rechtstreeks vanuit de terminal naar stations als Ostbahnhof, Ostkreuz, Alexanderplatz en verder. De trein rijdt direct vanonder de terminal: je loopt van de bagageband naar het ondergrondse station. De FEX doet er ongeveer 30 minuten over naar het Hauptbahnhof. De S-Bahn is iets langzamer maar rijdt vaker. Een enkele reis kost je met het standaard OV-tarief van de BVG (Berlijnse vervoersmaatschappij) rond de 4 euro in 2024, afhankelijk van de zone.

Wil je liever met de taxi of een ridesharing-app? Reken dan op 30 tot 50 euro voor een rit naar het centrum, afhankelijk van het tijdstip en het verkeer. Taxi’s staan op aangewezen plekken voor de terminal. Rijden met eigen auto kan ook: de A113 verbindt de luchthaven direct met de snelwegen rond Berlijn. Er zijn parkeergarages op de luchthaven zelf, maar zeker bij langere trips loopt de prijs snel op.

De terminal: hoe zit BER in elkaar?

BER heeft meerdere terminals, waarvan Terminal 1 de grootste en modernste is. Deze terminal is ontworpen voor grote aantallen reizigers en heeft een herkenbare stationsachtige opzet, met de treinen letterlijk eronder. Terminal 2 is een compactere hal die met name door Ryanair wordt gebruikt. Er is ook een apart gebouw voor privévluchten.

In Terminal 1 vind je de gebruikelijke faciliteiten: check-inbalies, meerdere securitylanes, winkels, restaurants en lounges. De luchthaven heeft zowel Schengen- als niet-Schengen-gates, dus of je naar Amsterdam of New York vliegt, maakt uit voor welke route je door de beveiliging gaat.

Een praktisch punt: BER is groot genoeg om comfortabel te verblijven, maar ook niet zo overweldigend als Schiphol of Frankfurt. Eerste keer hier? Reken op een kwartiertje lopen tussen incheck en gate, afhankelijk van waar je zit.

Welke vliegmaatschappijen vliegen op BER?

Alle grote Europese luchtvaartmaatschappijen bedienen Berlijn Brandenburg. De grootste spelers zijn Easyjet (met een grote thuisbasis op BER), Ryanair en Lufthansa. Daarnaast vliegen onder meer Eurowings, British Airways, Air France, KLM en Turkish Airlines op het vliegveld. Vanuit Nederland rijden er directe vluchten vanuit Schiphol met KLM en vanuit Eindhoven en Rotterdam met Ryanair of andere prijsvliegers.

Intercontinentale verbindingen zijn aanwezig maar beperkter dan op een hub als Frankfurt. Berlijn is populair als bestemming, maar fungeert minder als overstappunt. De meeste langeafstandsvluchten gaan via een andere hub, of je vliegt direct naar bestemmingen in Noord-Amerika, het Midden-Oosten en Azië via maatschappijen als Emirates, Qatar Airways of United Airlines.

Inchecken, bagage en praktische tips

BER werkt met online inchecken voor de meeste maatschappijen. Heb je alleen handbagage, dan ga je direct naar security. Geef je bagage in? Volg de borden naar de dropbalies van je luchtvaartmaatschappij. Let op: sommige maatschappijen (waaronder Ryanair) werken met aparte bagagedropzones.

Wil je iets eten of drinken na de beveiliging? Er zijn voldoende opties, van broodjeszaken tot restaurants. De prijzen liggen zoals op elk vliegveld hoger dan in de stad, dus eten voor vertrek of iets meenemen is een slimme keuze.

Ben je van plan om met openbaar vervoer te gaan? Koop je OV-kaart bij de automaten op het treinstation onder de terminal en let op dat je de juiste tariefzone kiest. Een vergissing kost je bij een controle een boete.

De bewogen geschiedenis van de luchthaven

BER had een van de langste en duurste bouwgeschiedenissen van enige Europese luchthaven. De bouw begon in 2006, de opening was gepland voor 2011, maar door technische problemen (met name met het brandbestrijdingssysteem) werd de opening keer op keer uitgesteld. Uiteindelijk opende BER op 31 oktober 2020, negen jaar te laat en met kosten die volgens berichtgeving opliepen tot meer dan 6 miljard euro. In diezelfde maand sloot het geliefde Tegel Airport definitief zijn deuren.

Die geschiedenis maakt BER ook een bekend voorbeeld in discussies over grote publieke bouwprojecten in Duitsland. Wie Berlijners vraagt naar de luchthaven, krijgt doorgaans een ironische reactie. Inmiddels draait het vliegveld gewoon, al is de reputatie nooit helemaal los te koppelen van die vertraging.

Veelgestelde vragen over BER

Hoeveel terminals heeft luchthaven Berlijn?
BER heeft twee actieve passagierasterminals: Terminal 1 (de grote hoofdterminal) en Terminal 2 (compacter, vooral voor prijsvliegers zoals Ryanair). Er is ook een terminal voor privéluchtvaart.

Hoe lang duurt de trein van BER naar het centrum van Berlijn?
Met de Airport Express (FEX) ben je in circa 30 minuten bij het Hauptbahnhof. De S-Bahn doet er iets langer over maar rijdt vaker.

Welke oude luchthavens van Berlijn zijn gesloten?
Tegel (TXL) sloot in november 2020, tegelijk met de opening van BER. Tempelhof sloot al in 2008 en is nu een openbaar park en evenementenlocatie. Schönefeld bestaat nog als naam, maar is nu onderdeel van het BER-complex.

Is er een directe vlucht vanuit Nederland naar BER?
Ja. Vanuit Amsterdam Schiphol vliegt KLM meerdere keren per dag naar Berlijn. Vanuit Eindhoven en Rotterdam zijn er vluchten met prijsvliegers. De vluchttijd is ongeveer 1,5 uur.

Of je nu voor het eerst naar Berlijn vliegt of al goed bekend bent met de stad: BER is een overzichtelijk en goed bereikbaar vliegveld. De trein is de snelste en goedkoopste optie om de stad in te komen, en de terminal zelf is ruim genoeg om comfortabel te wachten op je vlucht.