Perugia, de hoofdstad van Umbrië, zit boordevol bezienswaardigheden die je nergens anders vindt. Middeleeuwse piazza’s, indrukwekkende kerken, eeuwenoude stadspoorten en bijzondere musea liggen er letterlijk naast elkaar. Of je nu een dagje op bezoek bent of een week blijft: deze stad geeft je meer dan genoeg om te ontdekken.
De historische binnenstad ligt op een heuvel en is grotendeels autovrij. Dat maakt wandelen er aangenaam, al vraagt de glooiende topografie soms wat doorzettingsvermogen. Hieronder vind je de belangrijkste bezienswaardigheden van Perugia, geordend van de absolute hoogtepunten naar de minder bekende pareltjes.
De mooiste bezienswaardigheden in Perugia
Piazza IV Novembre is het kloppende hart van de stad en je beginpunt bij uitstek. Op dit plein staat de beroemde Fontana Maggiore, een fontein uit de dertiende eeuw met beeldhouwwerk van Nicola en Giovanni Pisano. Rondom het plein staan de kathedraal en het Palazzo dei Priori, waardoor je hier in één oogopslag de rijkdom van de Middeleeuwse stad ziet.
Fontana Maggiore verdient een aparte vermelding. De fontein bestaat uit twee marmeren bassins met reliëfs die bijbelse scenes, dierenriemtekens en historische figuren tonen. Ze werd gebouwd als eindpunt van een nieuw aquaduct en gold in haar tijd als een toonbeeld van stedelijke trots. Na eeuwen staat ze er nog altijd indrukwekkend bij.
Palazzo dei Priori is het imposante gotische stadhuis dat een groot deel van het plein bepaalt. Binnen vind je de Galleria Nazionale dell’Umbria, de nationale kunstgalerij van Umbrië. De collectie omvat schilderijen van Perugino en Fra Angelico en is een van de beste regionale kunstcollecties van Italië.
Cattedrale di San Lorenzo staat recht tegenover de fontein. De kathedraal heeft een onafgemaakte gevel van roze en wit gestreepte marmeren blokken, wat haar een eigen, bijna rauwe uitstraling geeft. Binnen zijn fraaie kapellen en een zogenaamd reliëk van de trouwring van de Maagd Maria te zien.
Rocca Paolina is een bijzondere ondergrondse bezienswaardigheid. Paus Paulus III liet in de zestiende eeuw een burcht bouwen op de resten van een middeleeuws stadsgedeelte. Die onderliggende straten zijn nu grotendeels intact bewaard en via roltrappen bereikbaar vanuit het moderne centrum. Het voelt alsof je door een bevroren stad loopt.
Arco Etrusco, ook wel Arco di Augusto genoemd, is een van de best bewaarde Etruskische poorten van Italië. De onderbouw stamt uit de derde of tweede eeuw voor Christus; de Romeinen voegden er later een bovenste verdieping aan toe. De poort geeft toegang tot een van de schilderachtigste kwartiertjes van de stad.
Basilica di San Pietro ligt iets buiten het directe centrum en wordt door veel bezoekers overgeslagen. Dat is zonde, want het interieur is ronduit weelderig: vergulde plafonds, ingelegde houten koorbanken en een rijke collectie schilderijen. Vanuit de tuin achter de kerk heb je bovendien een panoramisch uitzicht over de Umbrische heuvels.
Chiesa di San Severo is klein maar bijzonder. In deze kapel bevindt zich een fresco dat deels door de jonge Rafaël en deels door zijn leermeester Perugino is geschilderd. Het bovenste deel is van Rafaëls hand, het onderste (voltooid na Rafaëls dood in 1520) is van Perugino. Een directe vergelijking tussen meester en leerling op één muur.
Nobile Collegio del Cambio is de voormalige wisselaarshal aan het Palazzo dei Priori en bevat een van de best bewaarde renaissancistische interieurs van Umbrië. Perugino schilderde er zelf de frescocyclus, inclusief een zelfportret. Wie van renaissancekunst houdt, mag dit niet missen.
Museo Archeologico Nazionale dell’Umbria toont de Etruskische en Romeinse geschiedenis van de regio. De collectie bevat urnen, sieraden, bronzen voorwerpen en grafgiften die een helder beeld geven van het leven vóór de Romeinse overheersing. Het museum is gevestigd in een voormalig klooster naast de basiliek van San Domenico.
Basilica di San Domenico is de grootste kerk van Umbrië en valt op door haar imposante gotische raam, een van de grootste gebrandschilderde ramen van Italië. Het interieur is sober vergeleken met sommige andere kerken in de stad, maar de afmetingen alleen al maken indruk.
Via dei Priori is een van de mooiste straatjes om simpelweg doorheen te lopen. De steile, smalle straat loopt van het centrale plein naar beneden en passeert onderweg kapellen, middeleeuwse torens en kleine pleintjes. Hier is de sfeer van het oude Perugia het sterkst voelbaar.
Pozzo Etrusco is een Etruskische waterput van indrukwekkende omvang, diep onder de grond. De put dateert vermoedelijk uit de derde eeuw voor Christus en was groot genoeg om de hele stad van water te voorzien. Bezoekers kunnen via een trap afdalen en de constructie van dichtbij bekijken.
Giardini Carducci zijn de publieke tuinen aan de rand van het historische centrum. Vanuit de tuinen heb je een van de beste panoramabeelden over het Umbrische landschap, met in de verte de heuvels en valleien die de regio zo herkenbaar maken. Een goede plek om even bij te komen na een dag stadsverkenning.
MiniMetro is misschien een onverwachte toevoeging, maar een bezoek aan Perugia is ook dit: de stad heeft een bijzonder klein en sierlijk metrosysteem met cabines die tussen de parkeerplaats aan de rand en het centrum pendelen. Het is functioneel, maar tegelijk een opmerkelijk stukje stadsinfrastructuur dat je in weinig andere steden vindt.
Praktische tips voor je bezoek
De meeste bezienswaardigheden liggen dicht bij elkaar in de historische binnenstad, die je goed te voet verkent. Plan echter rekening met hoogteverschillen: de stad ligt op een heuvel en de straatjes zijn soms steil. De MiniMetro en meerdere roltrappen (waaronder die bij de Rocca Paolina) maken de overgang tussen boven en beneden makkelijker.
Veel kerken en musea zijn ’s middags een aantal uur gesloten. Kom ’s ochtends voor de drukste plekken zoals de Galleria Nazionale en de fontein. De Rocca Paolina en de Etruskische poort zijn gratis toegankelijk; voor de musea en de Collegio del Cambio betaal je een kleine entreeprijs (naar schatting rond 4 tot 8 euro per persoon in 2025, maar controleer dit ter plekke).
Perugia is het hele jaar door de moeite waard, maar in de lente en vroege herfst is het aangenamer wandelen dan in de hete zomerse middaguren. In juli vindt het bekende Umbria Jazz Festival plaats, wat de drukte en de sfeer in de stad flink beïnvloedt. Of dat een voordeel is, hangt af van je reissmaak.
