Vicenza heeft enkele van de mooiste bezienswaardigheden van Noord-Italië, en bijna alles draait om één naam: Andrea Palladio. Deze zestiende-eeuwse architect liet zijn stempel zo diep drukken op de stad dat het historische centrum in 1994 op de UNESCO Werelderfgoedlijst werd geplaatst. Of je nu een architectuurliefhebber bent of gewoon op zoek bent naar een mooie dagtrip vanuit Venetië of Verona, Vicenza mist je aandacht niet.

Basilica Palladiana: het hart van de stad

De Basilica Palladiana aan de Piazza dei Signori is dé blikvanger van Vicenza. Het gebouw is geen kerk, ondanks de naam, maar een voormalig gemeentelijk gerechtsgebouw. Palladio ontwierp de beroemde tweeverdiepingse loggia die de buitenkant siert, met zijn kenmerkende rondbogen en sierlijke zuilen. Het resultaat is een van de meest bewonderde Renaissancegevels van Italië.

Tegenwoordig doet het gebouw dienst als tentoonstellingsruimte voor tijdelijke exposities. Bovenop het dak is een terras bereikbaar dat een weids uitzicht geeft over de daken van Vicenza en de omliggende heuvels. Voor de openingstijden en eventuele toegangsprijzen kun je het beste de officiële website van de stad Vicenza raadplegen, want die variëren per tentoonstelling en seizoen.

Piazza dei Signori: het kloppende plein

De Piazza dei Signori is het centrale plein van Vicenza en een logisch startpunt voor je rondgang langs de bezienswaardigheden. Naast de Basilica Palladiana staat hier ook de Torre di Piazza, een middeleeuwse toren van ruim 82 meter hoog. Twee hoge zuilen met het gevleugelde Venetiaanse leeuwenstandbeeld en de heilige Vincenzo markeren de zuidkant van het plein.

Rondom het plein vind je terrassen waar je kunt zitten met een koffie of een aperitivo. Het is een fijne plek om de sfeer van de stad op te snuiven voordat je verder verkent. De sfeer is ontspannen en minder druk dan op vergelijkbare pleinen in Venetië of Florence.

Loggia del Capitaniato

Recht tegenover de Basilica Palladiana staat de Loggia del Capitaniato, ook wel Palazzo del Capitaniato genoemd. Dit is een ander ontwerp van Palladio, gebouwd als ontvangstruimte voor de Venetiaanse gouverneur van de stad. Opvallend is dat het gebouw nooit helemaal afgebouwd is. Palladio ontwierp het voor meer traveeën, maar het bleef bij drie. Juist die onvoltooidheid maakt het interessant om te zien.

Museo Civico di Palazzo Chiericati

Het Palazzo Chiericati is opnieuw een ontwerp van Palladio en huisvest het stedelijk museum van Vicenza. De collectie omvat schilderijen, beeldhouwwerken en kunstnijverheid van de veertiende tot de achttiende eeuw. Je vindt er werken van Venetiaanse meesters als Tintoretto en Van Dyck. Het gebouw zelf is al de moeite waard: de open loggia op de begane grond en de rijkversierde kamers erboven zijn een genot om door te lopen.

Teatro Olimpico: uniek in zijn soort

Het Teatro Olimpico is een van de belangrijkste bezienswaardigheden van Vicenza en staat ook op de UNESCO-lijst. Het is het oudste nog intact gebleven overdekte theater van Europa, gebouwd tussen 1580 en 1585. Palladio begon het ontwerp maar stierf voordat het klaar was. Zijn leerling Vincenzo Scamozzi voltooide het werk.

Het meest indrukwekkende onderdeel is het trompe-l’oeilperspectief achter het podium. Scamozzi ontwierp zeven straten in hout en stucwerk die dieper lijken dan ze zijn. Het effect is verbluffend, zelfs voor wie niet bijzonder geïnteresseerd is in theaterbouw. Een bezoek duurt niet lang, maar is zeker de moeite waard.

De Palladiaanse villa’s buiten het centrum

Rondom Vicenza liggen tientallen villa’s die Palladio ontwierp voor rijke Venetiaanse families. De bekendste is de Villa Rotonda (officieel: Villa Almerico Capra), een kwartier lopen van het stadscentrum. Het is een symmetrisch gebouw met vier identieke gevels en een centrale koepel, dat later architecten over de hele wereld beïnvloedde, waaronder de ontwerpers van het Witte Huis in Washington.

De Villa Valmarana “ai Nani” ligt vlakbij en staat bekend om de fresco’s van Giambattista en Giandomenico Tiepolo die de muren van binnenuit bedekken. De naam verwijst naar de stenen dwergenbeeldjes op de omheiningsmuur. Beide villa’s zijn met een aangenaam wandelingetje vanuit het centrum te bereiken.

Praktische tips voor je bezoek aan Vicenza

Het historische centrum van Vicenza is compact en goed te voet te verkennen. De meeste bezienswaardigheden liggen op loopafstand van elkaar. Een combinatiekaartje voor het Teatro Olimpico en het Museo Civico bespaart je geld en moeite; check de actuele prijzen bij de lokale VVV of de officiële website van de gemeente Vicenza.

Vicenza ligt aan de spoorlijn tussen Venetië en Milaan, waardoor de stad gemakkelijk bereikbaar is met de trein. Een dagtrip vanuit Venetië (ongeveer 45 tot 60 minuten reizen) of Verona (ongeveer 30 minuten) is heel goed te doen. Bezoek je de villa’s buiten het centrum, reken dan op een halve dag extra. De drukte valt mee vergeleken met grote steden als Florence of Venetië, wat Vicenza juist aantrekkelijk maakt voor wie rustig wil rondlopen.