Piazza Navona is een van de mooiste en bekendste pleinen van Rome, gelegen in het historische centrum van de stad. Het plein werd aangelegd in 86 na Christus op last van keizer Domitianus en heeft zijn langwerpige, ovale vorm volledig te danken aan de renbaan die hier ooit stond. Vandaag de dag is het een levendig plein met indrukwekkende barokke fonteinen, terrassen en straatartiesten.

De geschiedenis van Piazza Navona

Keizer Domitianus liet het plein oorspronkelijk aanleggen als stadion voor atletiekwedstrijden. De naam “Navona” is waarschijnlijk afgeleid van het Latijnse woord “agona”, dat verwijst naar de atletische spelen die hier plaatsvonden. In de middeleeuwen veranderde het gebruik: het stadion raakte in verval en op de ruïnes ontstond een volksbuurt. Pas in de zeventiende eeuw, onder paus Innocentius X, kreeg het plein zijn huidige barokke uitstraling.

De familie Pamphilj, waartoe paus Innocentius X behoorde, woonde aan het plein en speelde een grote rol in de verfraaiing ervan. Ze gaven opdracht tot de bouw van het Palazzo Pamphilj en de kerk Sant’Agnese in Agone, die tot de dag van vandaag het plein domineren. Het is deze combinatie van geschiedenis en barokke architectuur die Piazza Navona zo bijzonder maakt.

De drie fonteinen die het plein bepalen

Piazza Navona heeft drie fonteinen, en dat is precies wat het plein zo sfeervol maakt. De bekendste is de Fontana dei Quattro Fiumi, de Fontein van de Vier Rivieren, ontworpen door Gian Lorenzo Bernini en voltooid in 1651. De vier allegorische figuren stellen de vier grote rivieren van de wereld voor: de Nijl, de Ganges, de Donau en de Rio de la Plata. De obelisk die midden in de fontein staat, komt oorspronkelijk uit Egypte.

Aan het noordelijke uiteinde van het plein staat de Fontana del Moro, eveneens ontworpen door Bernini, met een centraal figuur dat een Moor voorstelt die worstelt met een dolfijn. Aan het zuidelijke einde vind je de Fontana del Nettuno, een negentigste-eeuwse fontein met Neptunus als middelpunt. Samen geven de drie fonteinen het plein een krachtige, visuele samenhang.

Wat zie je nog meer op Piazza Navona?

Naast de fonteinen is de kerk Sant’Agnese in Agone een bezoek waard. De gevel is ontworpen door Francesco Borromini, de grote rivaal van Bernini. Er gaat een verhaal dat Bernini zijn rivierfiguur bij de fontein met opgeheven hand liet beeldhouwen, alsof hij bang is dat de kerk op hem instort. Of dit verhaal klopt, is nooit bewezen, maar het geeft een mooie inkijk in de competitie tussen de twee meesters van de barok.

Het Palazzo Pamphilj aan het plein herbergt tegenwoordig de Braziliaanse ambassade en is daardoor niet vrij toegankelijk. Wie het interieur wil zien, moet op zoek gaan naar speciale open-dag-momenten. De gevels en de omringende gebouwen zijn echter al genoeg om een uur lang te bekijken.

Sfeer en gebruik van het plein door de eeuwen heen

Tot ver in de negentiende eeuw werd het plein in de zomer geregeld onder water gezet. Bewoners en toeristen koelden dan af in het ondiepe water, terwijl rijke families met hun koetsen door de plas reden. Dit gebruik is allang verleden tijd, maar het verhaal zegt veel over hoe levendig het plein altijd al was.

In december en januari verandert Piazza Navona in een grote kerstmarkt, een traditie die al heel lang bestaat. Er staan dan kraampjes met speelgoed, snoep en typisch Italiaanse kerstproducten. Het is druk, kleurrijk en een andere beleving dan het plein in de zomerse maanden.

Praktische informatie voor je bezoek aan Piazza Navona in Rome

  • Toegang: het plein zelf is gratis toegankelijk, de hele dag en avond.
  • Bereikbaarheid: je kunt er het beste te voet naartoe, vanuit het Pantheon is het een wandeling van ongeveer tien minuten.
  • Drukte: in de ochtend vroeg is het rustiger. Overdag, zeker in het toeristische seizoen, is het plein vol met bezoekers en straatartiesten.
  • Terrassen: er zijn meerdere terrassen rondom het plein. Verwacht hogere prijzen dan gemiddeld in Rome, zoals op alle toeristische plekken.
  • Fotografie: het mooiste licht voor foto’s valt in de ochtend en rond zonsondergang, als het plein minder druk is en het licht zachter.

Het plein heeft geen vaste openingstijden omdat het een openbare ruimte is. De kerken en musea rondom het plein hebben wel hun eigen tijden; controleer die vooraf als je ook het interieur wilt bezoeken. Een bezoek aan Piazza Navona combineert je het best met een wandeling door het omringende centrum, langs Campo de’ Fiori of het Pantheon, want die liggen allemaal op loopafstand.